Karakaya, sağlık personelinin ailesinin güvenliğini ve iletişimini kapsayan planların sağlık hizmetinin devamlılığı açısından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

DEPREM SAĞLIK ÇALIŞANININ EVİNİ ES GEÇMEYECEK

Afet planlarında sağlık çalışanlarının çoğunlukla göreve çağrılacak personel olarak değerlendirildiğini belirten Karakaya, büyük bir depremde sağlık emekçilerinin de toplumun diğer kesimleriyle aynı felaketi yaşayacağını ifade etti.

Karakaya şunları söyledi: “Deprem olduğunda hekimimizin, hemşiremizin, paramediğimizin veya teknisyenimizin evi de zarar görebilir. Çocuğu okulda, eşi işte, anne ve babası başka bir mahallede olabilir. Biz sağlık çalışanına ‘Hemen hastaneye gel’ diyeceğiz. Peki o insan ailesinin güvende olduğunu nasıl öğrenecek? Afet planlamasında bu sorunun da cevabı bulunmalıdır.”

AİLESİNDEN HABER ALAMAYAN SAĞLIKÇIDAN NASIL GÖREV BEKLEYECEĞİZ?

Büyük afetlerde telefon ve internet iletişiminde aksaklıklar yaşanabileceğine dikkat çeken Karakaya, sağlık çalışanlarının yakınlarıyla ilgili bilgiye ulaşabilecekleri alternatif iletişim ve koordinasyon mekanizmalarının önceden oluşturulmasının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Karakaya, “Bir hemşirenin çocuğundan haber alamadığını düşünün. Bir hekimin anne ve babasının yaşadığı binanın durumunu bilmediğini düşünün. O insanın zihninin bir tarafı doğal olarak ailesinde olacaktır. Sağlık çalışanından olağanüstü fedakârlık beklerken onun insani gerçekliğini yok sayamayız.” dedi.

SAĞLIKÇININ ÇOCUĞU İÇİN DE PLAN OLMALI

Afet sırasında göreve çağrılan sağlık çalışanlarının bakmakla yükümlü oldukları çocuklar, yaşlılar veya özel desteğe ihtiyaç duyan yakınları bulunabileceğini belirten Karakaya, afet planlarında bu durumlara yönelik çözümlerin tartışılması gerektiğini ifade etti.

Karakaya, “Anne ve babanın ikisi de sağlık çalışanı olabilir. Deprem gece meydana gelebilir ve her ikisi de göreve çağrılabilir. Çocuklarını kime bırakacaklar? Evde bakıma ihtiyaç duyan yaşlı bir yakını bulunan çalışan ne yapacak? Bunlar afet gerçekleştikten sonra düşünülecek ayrıntılar değildir. Gerçekçi afet planı insan hayatının gerçeklerini hesaba katar.” ifadelerini kullandı.

PERSONELİN AİLESİNE ULAŞABİLECEĞİ KOORDİNASYON SİSTEMİ KURULABİLİR

Karakaya, afet dönemlerinde görev başındaki sağlık personelinin yakınlarının durumuna ilişkin bilgi akışını kolaylaştırabilecek özel koordinasyon mekanizmalarının değerlendirilmesini önerdi.

Karakaya, “Afet anında sağlık çalışanının ailesiyle ilgili bilgi talebini hangi birime ileteceği önceden belirlenebilir. Kurumlar arasında kurulacak koordinasyonla mümkün olan durumlarda çalışana ailesinin durumu hakkında bilgi ulaştırılabilir. Amaç sağlık çalışanına ayrıcalık sağlamak değildir. Amaç, binlerce insanın ihtiyaç duyacağı sağlık hizmetinin sürdürülebilirliğini sağlamaktır.” dedi.

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ AİLELERİ DE TATBİKATLARA DAHİL EDİLEBİLİR

Afet hazırlığının yalnızca hastane içerisinde gerçekleştirilen tatbikatlarla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirten Karakaya, isteyen sağlık çalışanlarının ailelerine yönelik afet bilgilendirmeleri ve hazırlık programlarının geliştirilebileceğini söyledi.

Karakaya, “Sağlık çalışanının ailesi ‘Afet olduğunda annem veya babam göreve gidecek, biz ne yapacağız?’ sorusunun cevabını önceden bilirse belirsizlik azalır. Aile buluşma noktaları, iletişim yöntemleri, acil durum çantaları ve temel afet davranışları konusunda aileleri de bilinçlendirebiliriz.” diye konuştu.

İLK 72 SAAT İÇİN SAĞLIK PERSONELİ PLANLAMASI YAPILMALI

Büyük bir afet sonrasında sağlık çalışanlarının uzun süre kesintisiz görev yapmak zorunda kalabileceğine dikkat çeken Karakaya, personel planlamasının çalışanların dinlenme, beslenme, barınma ve aileleriyle iletişim ihtiyaçlarını da kapsaması gerektiğini ifade etti.

Karakaya, “Afet sağlık hizmetini bir vardiyalık düşünemeyiz. İlk saatlerde yoğunluk çok büyük olabilir ve hizmet günlerce devam edecektir. Hangi ekip ne zaman görev yapacak, kim dinlenecek, personel nerede barınacak, yemek ve temel ihtiyaçlar nasıl karşılanacak? Sağlık çalışanını ilk gün tüketirsek ikinci ve üçüncü gün sağlık hizmetini kim sürdürecek?” dedi.

KIRŞEHİR BU SENARYOYU DEPREMDEN ÖNCE ÇALIŞMALI

Kırşehir’de sağlık kuruluşlarının afet planları değerlendirilirken sağlık çalışanlarının aile durumlarının ve göreve ulaşım koşullarının da senaryolara dahil edilmesini isteyen Karakaya, afet hazırlığının gerçek hayat koşulları üzerinden test edilmesi gerektiğini söyledi.

Karakaya, “Bir gece Kırşehir’de ciddi bir deprem meydana geldiğini varsayalım. Yolların bir bölümünde sorun yaşandığını, iletişimin aksadığını ve hastanelere yoğun başvuru başladığını düşünelim. Kaç sağlık çalışanımız görev yerine ulaşabilecek? Çocuklarını nereye bırakacaklar? Ailelerinden nasıl haber alacaklar? İşte tatbikatlarda bu zor soruları sormamız gerekiyor.” dedi.

KARAKAYA: SAĞLIKÇIYI KORUMADAN AFETTE SAĞLIK HİZMETİNİ KORUYAMAYIZ

Afet dönemlerinde sağlık çalışanlarından olağanüstü bir sorumluluk beklendiğini belirten Karakaya, sözlerini şöyle tamamladı:
“Deprem olduğunda sağlık çalışanımız kendi korkusunu ve acısını bir kenara bırakıp başka insanların hayatını kurtarmaya koşacak. Biz de sistem olarak ona ‘Sen görevini yap, ailen için oluşturulmuş bir plan var’ diyebilmeliyiz. Çocuğundan haber alamayan hemşireyi, evine ulaşamayan paramediği, ailesinin durumunu bilmeyen hekimi görmezden gelerek gerçekçi afet planı yapamayız. Sağlık çalışanının ailesini düşünmek bir ayrıcalık değil, afet sırasında sağlık sisteminin ayakta kalmasını sağlayacak tedbirlerden biridir. Sağlıkçıyı ve ailesini korumadan afet döneminde kesintisiz sağlık hizmetini güvence altına alamayız.”